Internationale Hoven en Tribunalen

Deze hoofdrubriek bevat 8 rubrieken:

Internationale Hoven en Tribunalen

Een sterke internationale rechtsorde is noodzakelijk voor een rechtvaardige, vreedzame en welvarende wereld. De Nederlandse inzet voor de bevordering van de internationale rechtsorde is neergelegd in de grondwet. De bevordering van het internationale recht is daarom een vast onderdeel van het Nederlandse Justitiebeleid. Uitgangspunt van dit beleid is dat straffeloosheid van oorlogsmisdadigers moet worden voorkomen: Nederland moet geen veilige haven zijn voor overtreders van het internationale recht. De positie van Nederland als gastland voor internationale hoven en tribunalen biedt een goed uitgangspunt voor dit beleid.

Gevestigde hoven en tribunalen

Ter bevordering van de internationale rechtsorde en de bestrijding van straffeloosheid voert Nederland beleid (‘gastlandbeleid’) om internationale hoven en tribunalen in Nederland te laten vestigen. Zodoende hebben een heel aantal hoven en tribunalen zich in Den Haag gevestigd, namelijk:

  • Het Internationaal Strafhof
  • Het Speciaal Tribunaal voor Libanon
  • De Kosovo-rechtbank
  • Het Restmechanisme voor Straftribunalen
  • Het Restmechanisme voor het Speciaal Hof voor Sierra Leone

Deze hoven en tribunalen richten zich op de vervolging en berechting van mensen die zich schuldig hebben gemaakt aan genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en/of oorlogsmisdrijven. Deze zaken worden door een hof of tribunaal behandeld omdat staten zelf niet bereid of in staat zijn vervolging voor deze misdrijven op zich te nemen.

Rol van Nederland
De verantwoordelijkheden van Nederland ten aanzien van deze instanties volgen uit twee verschillende rollen die Nederland vervult: Nederland is enerzijds een staat die partij is (bij het Statuut van Rome als het gaat om het Internationaal Strafhof, of in de Verenigde Naties als het gaat om de ad hoc tribunalen), anderzijds is Nederland gastland. De verzoeken aan Nederland in haar hoedanigheid van staat die partij is, kenmerken zich door het feit dat ze ‘aan elke staat die partij is’ gericht hadden kunnen worden. Voorbeeld van deze verzoeken is een verzoek om rechtshulp of overlevering. Hierbij gelden de statuten van de internationale hoven en tribunalen als juridische basis.

In haar rol als gastland verleent Nederland operationele ondersteuning aan de hoven en tribunalen. Hierbij valt te denken aan het transport en de detentie van gedetineerden, de beveiliging van de gebouwen en van belangrijke vertegenwoordigers van de hoven en tribunalen, maar ook het verschaffen van toegang tot Nederland voor getuigen en slachtoffers. De verzoeken aan Nederland in haar hoedanigheid van gastland kenmerken zich door het feit dat ze alleen aan Nederland gericht kunnen worden en vloeien voort uit het feit dat deze instanties hier gevestigd zijn. De juridische basis voor deze verzoeken is neergelegd in de zetelovereenkomsten.

De in Nederland gevestigde hoven en tribunalen zijn voor een belangrijk deel van hun werkzaamheden afhankelijk van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Het Ministerie kent dan ook een intensieve samenwerking met deze instanties. De coördinatie van die samenwerking is bij AIRS belegd. Vanuit de internationale samenwerking heeft het Ministerie van Buitenlandse Zaken een sterke betrokkenheid op dit dossier. Dit ministerie is verantwoordelijk voor het gastlandbeleid en vormt het eerste aanspreekpunt voor de hoven en tribunalen.

Gesloten tribunalen
Tot voor kort was het Joegoslavië-tribunaal (ICTY) ook in Den Haag gehuisvest. Dit tribunaal, dat was opgericht door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties in 1993 naar aanleiding van het conflict op de Balkan, heeft op 31 december 2017 haar deuren gesloten. De overblijvende taken van dit tribunaal zijn overgenomen door het Restmechanisme voor Straftribunalen.

Ook een dependance van het Speciale Hof voor Sierra Leone (SCSL) was tot een aantal jaren geleden in Den Haag gehuisvest, maar is opgeheven in 2013 nadat het vonnis tegen Charles Taylor geveld was. De resterende werkzaamheden zijn overgedragen aan het Restmechanisme voor het Speciaal Hof voor Sierra Leone (RSCSL).

Contact

Meer weten? Stuur een e-mail naar: